موارد ویژه

1393/07/26

دیدن ماهواره فرصت است یا تهدید ؟!

 

 

جنگ نرم رسانه‌ای بر ضد جامعه ایرانی در ظاهر و محتوا فراگیرتر شده و ابعاد بسیار وسیعی پیدا کرده است؛ شبکه‌های کمتر سیاسی جدید بیشتر به مسائل فرهنگی و اجتماعی تکیه کرده و خانواده و روابط انسانی به عنوان بزرگترین سرمایه جامعه را هدف قرار داده‌اند!

سازمان بسیج کارگری کشور- در روزها و ماه‌های اخیر بحث شبکه‌های ماهواره‌ای خارج از کشور، آسیب‌های اجتماعی- فرهنگی آن برای جامعه و راهکارهای مقابله با تاثیرات مخرب آن، از مسائل مهم و اساسی مورد بحث در میان اندیشمندان، سیاسیون و به ویژه مجریان نهادهای دولتی ذیربط تبدیل شده است.

ابعاد و اثرات کوتاه مدت و دراز مدت ماهواره به عنوان یکی از فراگیرترین و موثرترین وسایل ارتباط جمعی، همیشه دارای اهمیت بوده، اما با گذشت زمان و تغییرات اساسی در شرایط اقتصادی، اجتماعی و سیاسی کشور و جهان، هرروز به این ضرورت افزوده می‌شود.  

رخنه شبکه‌های مختلف ماهواره به کانون خانواده‌ها  

اگر در گذشته فقط چند شبکه ماهواره‌ای فارسی زبان مانند بی بی سی یا صدای آمریکا با جهت گیری و اهداف سیاسی خاص و هدایت شده از سوی دولت‌های انگلیس و آمریکا وجود داشت؛ اما در چند سال اخیر شبکه‌های با اهداف کاملا متفاوت مانند من و تو1 و2، فارسی Farsi1،pmc و… به وجود آمده‌اند و در مدت زمان بسیار محدود مخاطبان بسیاری در بین مردم و به ویژه کانون‌های خانوادگی به خود اختصاص داده‌اند.

جنگ نرم رسانه‌ای بر ضد جامعه ایرانی در ظاهر و محتوا فراگیرتر شده و ابعاد بسیار وسیعی پیدا کرده است. شبکه‌های کمتر سیاسی جدید بیشتر به مسائل فرهنگی و اجتماعی تکیه کرده و خانواده و روابط انسانی به عنوان بزرگترین سرمایه جامعه را هدف قرار داده‌اند.

برای نمونه برخی شبکه‌های ذکر شده با پخش فیلم و سریال‌های شبانه روزی اهدافی مانند ترویج خانواده‌های بی سامان و لجام گسیخته در مقابل ساختار سنتی خانواده، ترویج و عادی جلوه دادن خیانت زن به همسر و البته شوهر به زن، بی‌اهمیت جلوه دادن احترام به والدین، عادی جلوه دادن رابطه جنسی دختر و پسر پیش از ازدواج تا حد باردار شدن دختر خانواده، هویت زدایی از مفهوم خانواده به عنوان کوچکترین واحد اجتماعی مستقل و مؤثر، عادی جلوه دادن سقط جنین برای دختران قبل از ازدواج به عنوان راه حلی طبیعی برای رفع دلهره‌های احتمالی در روابط جنسی دختر و پسر، تعصب زدایی از کانون خانواده و ترویج بی تفاوتی نسبت به حریم خانواده، ترویج مفهوم زندگی با دیگران به جای ازدواج، ترویج فمینیسم و کم رنگ کردن نقش مرد در جامعه در حد کسی که تنها برای رفع نیازهای جنسی زن خلق شده است، مخدوش کردن رابطه فرزندان پسر و دختر در خانواده، افزایش تأثیر پذیری جنسی و خشونت در جوانان و نوجوانان به خصوص از طریق پخش موزیک ویدئوهای خاص و پی‌ریزی و ایجاد آمادگی ذهنی تفکر شیطان پرستی در نوجوانان و جوانان را در پیش گرفته‌اند. 

درمورد بحث ماهواره، چند سوال اساسی وجود دارد: شبکه‌های ماهواره‌ای فرصت هستند یا تهدید؟ باید از آنها استفاده کرد یا استفاده آز آنها غیر قانونی است و باید ممانعت به عمل آید؟ در عصر ارتباطات و دهکده جهانی بهترین روش مقابله و مواجهه با ماهواره و پیامدهای آن چیست؟

سوال و بحث اساسی این است که با وجود ممنوعیت قانونی وجود و استفاده از ماهواره در جامعه ایران، در حال حاضر شبکه‌های ماهواره‌ای حداقل در تهران و کلان شهرها، با استقبال زیادی مواجه شده و استفاده از آن روز به روز بیشتر می‌شود. به طوری که مسئولان و سازمان‌های مسئول را به فکر چاره اندیشی برای حل مشکل انداخته است.

ممنوعیت استفاده از ماهواره در قانون شورای اسلامی

 مثبت یا منفی بودن اهداف و کارکردهای شبکه‌های ماهواره‌ای و بودن یا نبودن آنها خود موضوع مفصلی است اما در حال حاضر و در جامعه ایران براساس مصوبه مجلس شورای اسلامی ‌در 23 بهمن ماه 1373، ورود، تولید، نصب، نگهداری و استفاده از تجهیزات ماهواره‌ای ممنوع است.

اگر بپذیریم که ماهواره تهدیدی کاملا جدی و ابزارجدیدی است که دشمنان و استکبار جهانی با اهداف دقیق، برنامه‌ریزی و هزینه‌های میلیونی، برای آسیب زدن بر بنیان‌های فرهنگی، سیاسی و اجتماعی جامعه ما طراحی کرده اند؛ بهترین راهکار و روش مقابله با آن کدام است؟ تاکنون راه حل عملی برای این معضل صورت نگرفته و در حد پیشنهاد راه‌هایی ارائه شده است .  

پیشنهادات و راهکارهای عملی

-برنامه‌سازی باید بر اساس نیاز مخاطب جامعه باشد، در رسانه‌های معتبر دنیا قضاوت پیام به عهده مخاطب است، در حالی که در رسانه ملی پیام به شدت سانسور شده است، با رفع این مساله در حد معقول مخاطبان افزایش پیدا خواهند کرد.

-باید مجوز فعالیت شبکه‌های خصوصی برای ایجاد رقابت و افزایش مخاطب صادر شود.

-رقابت در عرصه رسانه باعث کشش و گرایش مخاطب به رسانه می‌شود، چنانچه صدا و سیما فرهنگ رسانه‌های برون مرزی را مغایر با اصول جامعه می‌داند باید به تولید فرهنگ در برنامه‌های خود بپردازد، طبیعتا زمانی که این تولید وجود ندارد تهاجم فرهنگ این رسانه‌ها روز به روز افزایش پیدا خواهد کرد .

بنابراین عواملی همچون، محیط بسته، رقابتی نبودن، عمل نکردن براساس نیاز مخاطب، دروازه‌بانی یک طرفه پیام، آزاد نگذاشتن ذهن مخاطب در انتخاب، قطره چکانی اطلاعات به مخاطب، باعث روی آوردن مخاطبان به سوی رسانه‌ها و شبکه‌های برون مرزی و استقبال نکردن از شبکه‌های داخلی می‌شود. 

مقابله فرهنگی در برابر هجوم فرهنگی  

بدیهی است در مقابل هجوم فرهنگی باید مقابله فرهنگی صورت گیرد. برنامه سازان فرهنگی و هنری و سازمان‌هایی مانند صدا و سیما، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی‌، تبلیغات اسلامی‌، آموزش و پرورش، نظام آموزش عالی و دیگر ارگان‌های دولتی باید در بخش غنی سازی و سالم سازی فرهنگ سرمایه گذاری کنند. در مقابل تهاجم فرهنگی باید فعالیت، برنامه سازی، تفریحات سالم و امکانات کافی ایجاد شود. چرا که منع و مقابله تنها راه مقابله نیست.  

 

نویسنده: محمد فلاح – کارشناس تربیت اسلامی

 

اضافه کردن دیدگاه جدید

آخرین اخبار

سخن روز

قال رسول الله (ص) :
إِنَّ مِنَ الذُّنُوبِ ذُنُوباً لَا يُكَفِّرُهَا صَلَاةٌ وَ لَا صَدَقَةٌ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَمَا يُكَفِّرُهَا قَالَ الْهُمُومُ فِي طَلَبِ الْمَعِيشَة / بعضی از گناهان به وسیله نماز و صدقه هم آمرزیده نمی شوند. سوال شد یا رسول الله!پس چه چیز موجب آمرزش آن است؟ فرمود : جدیت و تلاش در طلب معیشت / مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل ج‏13، ص 13